Brda nazywana jest królow± Borowiackich rzek i jest prawdziw± wodostrad± , której ¼ród³o le¿y na zboczach wzgórz na wysoko¶ci 180m npm. na Pojezierzu Bytowskim . Szlak Brdy maj±cy 239 km dzieli siê na trzy odcinki . Górny do Jeziora Szczytno, wyró¿nia siê w±skim korytem z licznymi przeszkodami i szybkim nurtem. Jest ³atwy , ale nieco uci±¿liwy ze wzglêdu na liczne przenoski. W ¶rodkowym biegu rzeka przep³ywa przez wiele jezior . W dolnym odcinku spad rzeki jest ponownie du¿y , nurt bystry , ale szlak jest nieuci±¿liwy i ³atwy.

Rzeka jest dostêpna dla kajakowiczów na d³ugo¶ci 233 km. pocz±wszy od ¶wieszyna nad jeziorem Pietrzykowskim . Jednak ze wzglêdu na trudny dojazd odcinek ten jest rzadko odwiedzany . Sp³ywy najczê¶ciej rozpoczynaj± siê od Nowej Brdy , Charzykowych lub Swornychgaci .

Ze wzglêdu na dobr± komunikacjê , liczne o¶rodki , przystanie wodne, dobrze rozwiniêt± sieæ handlowo- us³ugow± zaczynamy sp³yw we wsi Charzykowy le¿±cej nad najwiêkszym na szlaku Jeziorem Charzykowskim .Na przesmyku miêdzy jeziorami Charzykowskim ,D³ugim i Krasiñskim le¿± Ma³e Swornegacie , w których zachowa³o siê kilka oryginalnych zagród kaszubskich z budynkami gospodarczymi i przyzagrodowymi kapliczkami .

JezioroD³ugie po³±czone jest z Jeziorem Karsiñskim , a pomiêdzy nimi ci±gnie siê d³ugi pó³wysep Miechurz. Na wysoko¶ci Swornychgaci Brda wyp³ywa z Jeziora Karsiñskiego i prowadzi na pobliskie nieckowate Jezioro Witoczno, które dalej wpada do Jeziora Zbrzyca Trzykilometrowym odcinkiem rzeka dop³ywa do ci±gu jezior kieruj±cych siê na wschód . Wokó³ rosn± wielkie bory , a nad brzegami mo¿na znale¼æ le¶ne pola biwakowe . Jezioro Ma³o³±ckie o powierzchni 37 ha przypomina zarastaj±ce trzcinami rozlewisko .Dalej jezioro to przechodzi w owalne Jezioro ³±ckie , które z kolei na wschodzie ³±czy siê z d³ugim jeziorem Dybrzk . Jezioro to zaliczane jest do najpiêkniejszych jezior na Pomorzu . Brzegi wysokie , malownicze otoczone lasami .³±cznie z Jeziorem Kosobudno tworzy jeden obszar wodny o powierzchni 275 ha. Po³udniowy brzeg jeziora Dybrzk graniczy z Parkiem Narodowym „Bory Tucholskie ”. Na krañcu jeziora Kosobudna znajduje siê uj¶cie le¶nej strugi , a przy nim pole namiotowe .Dalej szerok± strug± p³ynie do Mêcika³u mijaj±c po drodze wysokie wzgórza i wiadukt .

Poni¿ej du¿ej wioski Mêcika³ le¿y sztuczne jezioro Mylof , którym p³ynie siê przez 7 km. szerok± na 80 m wstêg± , w¶ród wzgórz i lasów . Zbiornik spiêtrza XIX wieczna , wysoka na 12 m zapora Mylof z now± elektrowni± wodn± i star± pochylni± w kszta³cie schodów . Przenosimy kajaki przez ok. 180 m lew± stron± , mo¿e w tym nam u³atwiæ wózek który mo¿emy wypo¿yczyæ w pobliskiej le¶niczówce i przenocowaæ na polu biwakowym .

Za Jeziorem Brda rozdwaja siê : na lewo znajduje siê Wielki Kana³ Brdy o d³ugo¶ci 31 km. wybudowanego w 1849 r. , a na prawo stare koryto . Od tego momentu nurt rzeki jest do¶æ bystry a przed nami rozpo¶ciera siê malownicza dolina poro¶niêta lasem . Z pocz±tku lepiej p³yn±æ przy prawym brzegu , bo do lewego dochodz± rury z za³o¿onej na kanale pstr±garni i tryskaj±ce z nich silne strumienie wody mog± wywróciæ kajak .

Przez wiele kilometrów Brda p³ynie równolegle do kana³u oddzielona od niego szerokim na kilkadziesi±t metrów pasmem pokrzyw i krzewów .Jedynie w Konigorcie oddala siê wielk± pêtl± na po³udnie , by po paru kilometrach znów wróciæ w pobli¿e kana³u .Zanim dop³yniemy do rozleg³ej wsi letniskowej Rytel rzeka ³agodnie meandruje mija podobny do rzymskich akweduktów most kolejowy . Rzeka ponownie ginie w lesie i doprowadza nas do znajduj±cego na lewym brzegu pola biwakowego , a 5 km dalej do le¶niczówki .Tutaj szlaki wodne rozdzielaj± siê : rzeka skrêca na po³udnie , a kana³ odchodzi na wschód . Dalej odcinek rzeczny wiedzie przez pola , a po pewnym czasie na prawym brzegu pojawia siê ma³a osada letniskowa Brda z pensjonatem i polem biwakowym . Dalej Lutomski Most i Nadolna Karczma .Brzegi staj± siê wy¿sze , bardziej strome i znów zaczynaj± siê lasy . Wkrótce z prawej strony do rzeki wpada do rzeki Raci±ska Struga , a pó¼niej z lewej Czerska Struga , która od uj¶cia p³ynie w w±skiej dolinie , ³agodnie skrêcaj±c .

Dalej widzimy pojedyncze zabudowania osady le¶nej Dziekcz , a dalej osady Woziwoda , w której mie¶ci siê siedziba nadle¶nictwa . Przed mostem znajduje siê dobrze zagospodarowane pole namiotowe . Od tego momentu szlak prowadzi przez rezerwat Dolina Rzeki Brdy . Na terenie rezerwatu rzeka p³ynie w piêknej , g³êboko wciêtej dolinie , tworz±c wiele zakoli , ma charakter rzeki górskiej , szybki nurt ,a liczne bystrza i powalone drzewa utrudniaj± przeprawê . Na trasie znajduj± siê dwa dobrze zaopatrzone le¶ne biwakowiska w Go³±bku. Tu¿ za drugim polem biwakowym w nurcie pale bêd±ce pozosta³o¶ci± po mo¶cie drogowym na rzece . W tym miejscu nale¿y byæ bardzo ostro¿nym , poniewa¿ szybki nurt rzuca kajakarzy na te wystaj±ce pale .Dalej krotki , bezludny odcinek trasy , który koñczy most drogowy, za którym po prawej stronie widaæ zabudowania P³askosza . Przep³ywamy pod wiaduktem , a na dnie pojawiaj± siê coraz wiêksze kamienie , a najwiêkszy g³az narzutowy o obwodzie 7,8 m widoczny po prawej stronie . G³az ten zwiastuje blisko¶æ Rudzkiego Mostu i miasta Tucholi . W Tucholi warto siê zatrzymaæ na chwilê i zwiedziæ Muzeum Borów Tucholskich z ciekawymi zbiorami etnograficznymi , plastycznymi i przyrodniczymi .Po prawej stronie przystañ i du¿y kemping zachêcaj± do odpoczynku .

P³yn±c dalej przez le¶ne ostêpy docieramy do uj¶cia rzeki Kicz o d³ugo¶ci 25 km. i niezbyt atrakcyjnej pod wzglêdem krajobrazowy .Dalej wartko p³yn±ca Brda op³ywa d³ugimi ³ukami wysokie wzgórza , a nad wod± pochylaj± siê wiekowe drzewa , z których niektóre rosn± w nurcie rzeki .Odcinek zyska³ miano „Piekie³ka” , poniewa¿ zalegaj±ce koryto g³azy tworz± kaskady i bystrza .

Za Pi³± M³ynem trzeba ponownie popracowaæ wios³ami poniewa¿ nurt rzeki s³abnie . Koryto rzeki rozszerza siê gdy¿, Brda niepostrze¿enie przechodzi w Jezioro Koronowskie zwane te¿ Zbiornikiem Koronowskim. Miejsce to o licznych zatokach , bogatej linii brzegowej i interesuj±cym krajobrazie doskonale nadaje siê do uprawiania sportów wodnych .I tak dop³ywamy do najwiêkszej stanicy wodnej na szlaku : Gostycyn – Nogawica .Poni¿ej tej stanicy d prawej strony wpada rzeka Kamionka , która d³ugimi zawijasami kieruje siê na po³udnie .P³yn±c dalej szlak kajakowy skrêca w lewo , w drug± z odnóg , której wlot wskazuje o¶rodek Zacisze na lewym brzegu . Od tego miejsca trasa znów przypomina rzekê , a pierwsza odnoga po prawej stronie to uj¶cie Krówki , któr± p³yn±c pod pr±d mo¿na dostaæ siê na Jezioro Stoczek . Dalej po prawej stronie widoczna jest stanica PTTK , za któr± po obu stronach rzeki znajduje siê wiele o¶rodków wypoczynkowych i wie¶ Sokole – Ku¼nica . Poni¿ej na prze³omie kwietnia i czerwca oraz we wrze¶niu kursuje prom . Wreszcie zaczyna siê g³ówny basen wrzecionowatego kszta³tu , w którym po wschodniej stronie ci±gn± siê o¶rodki wypoczynkowe w miejscowo¶ci Pieczyska , a po stronie wschodniej le¿y Romanowo W po³owie wschodniego brzegu szlak staje siê szerokim przesmykiem . W czê¶ci pó³nocnej (Jezioro Lipkusz) odnoga jest szeroka , potem zwê¿a siê i dochodzi do mostu , po którego lewej stronie le¿y Wilcze Gard³o , a po prawej Tuszyny . Dalej zaczyna siê Koronowo . Za mostem odnoga ponownie siê rozszerza . Najwygodniej p³ynie siê wzd³u¿ prawego brzegu i w ten sposób mo¿na dotrzeæ do o¶rodka Samoci±¿ek . Za o¶rodkiem odchodzi prawdziwy kana³ lateralny o d³ugo¶ci 1,5 km , doprowadzaj±cy wodê do hydroelektrowni . Od godzin pracy hydroelektrowni zale¿y szybko¶æ nurtu . Potem nurt ponownie s³abnie i zapocz±tkowuje w±skie jezioro Tryszczyn .. Docieramy do kolejnej zapory i hydroelektrowni w Tryszczynie i przenosimy kajaki przez 80 m po nieczynnych torach . Za elektrowni± nurt pocz±tkowo szybki , pó¼niej coraz wolniejszy i rozpoczyna siê rozlewisko jeziora Smuka³a . Docieramy do Bydgoszczy –Janowo i tu koñczymy sp³yw , który ze wzglêdu na ³atwo¶æ i dostêpno¶æ trasy jest chêtnie przemierzana przez ca³e ró¿ny z dzieæmi .

Brda - opis szlaku  

sp³ywy kajakowe - organizator sp³ywów brd±

wypo¿yczalnia kajaków Brda